In Asperion kun je rekenen in een bedragveld. Begin je invoer met een = en het veld verandert in een rekenmachine: typ =106-6% en het veld wordt 100,00.
Terwijl je typt verschijnt onder het veld een venster met de uitkomst en een korte uitleg van wat er berekend wordt. Met Enter of Tab neem je de uitkomst over in het veld. Daarna bevat het veld gewoon een bedrag, precies alsof je het zelf had ingetypt.
Velden waarin je kunt rekenen herken je aan het kleine fx-teken rechts in het veld.
In het kort#
| Wat je doet | Wat er gebeurt |
|---|---|
| = als eerste teken typen | Het veld gaat in rekenstand: blauw randje, het fx-teken kleurt op |
| Verder typen | Het venster toont doorlopend de uitkomst |
| Enter | Uitkomst overnemen (verstuurt het formulier niet) |
| Tab | Uitkomst overnemen en door naar het volgende veld |
| Esc | Annuleren; de oorspronkelijke waarde komt terug |
| Ergens anders klikken | Uitkomst wordt overgenomen als de formule klopt |
| Alt+1 tot en met Alt+4 | Btw-knoppen: +21%, -21%, +9%, -9% |
Zonder = gebeurt er niets bijzonders: 100+21% is dan gewone tekst.
Rekenen#
Rekentekens#
| Teken | Betekenis | Voorbeeld | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| + en – | Optellen en aftrekken | =200-25 | 175,00 |
| * of x | Vermenigvuldigen | =10 x 5 | 50,00 |
| / | Delen | =100/3 | 33,33 |
| ( ) | Haakjes | =(100+50)*1,21 | 181,50 |
| €, $, EUR, USD, GBP | Valuta | =100USD | 98,50 (voorbeeld) |
Zowel x als X mag als maalteken. Handig als je met het numerieke deel van het toetsenbord werkt.
Procenten en btw#
Een percentage werkt anders dan een gewoon getal: wat 21% betekent, hangt af van het teken ervoor. Dit zijn de vijf vormen:
| Voorbeeld | Betekenis | Uitkomst |
|---|---|---|
| =100+21% | Btw erbij (100 x 1,21) | 121,00 |
| =121-21% | Btw eraf (121 : 1,21) | 100,00 |
| =100*6% | 6% van 100 | 6,00 |
| =6/6% | Van welk bedrag is 6 precies 6%? | 100,00 |
| =50% | Een percentage op zichzelf | 0,50 |
Je kunt de vormen combineren: =121-21%-9% haalt eerst 21% en daarna 9% eraf.
Let op één randgeval. De btw-betekenis geldt alleen als het percentage direct achter het + of – staat. In =100+21%*2 wordt eerst 21%*2 uitgerekend (0,42) en dat wordt opgeteld: de uitkomst is 100,42 en niet 121,00. Het venster meldt dit expliciet als het zich voordoet.
Getallen schrijven#
De calculator leest getallen zoals je ze in Nederland schrijft.
| Je typt | Wordt gelezen als | Uitkomst |
|---|---|---|
| =1,5 | Anderhalf | 1,50 |
| =1.5 | Anderhalf (één punt, geen volledige duizendtalgroep) | 1,50 |
| =1.000 | Duizend | 1.000,00 |
| =1.234.567 | Ruim 1,2 miljoen | 1.234.567,00 |
| =1.234,56*2 | Duizend tweehonderdvierendertig euro zesenvijftig, maal twee | 2.469,12 |
Twijfel je? Gebruik de komma voor decimalen en laat de punt weg: =1500 en =1500,25 zijn altijd eenduidig. In velden die op Engelse notatie staan ingesteld, gelden de tekens omgekeerd: =1,234.56.
Functies#
Naast rekentekens zijn er zes functies. Namen mogen met hoofdletters of kleine letters, en van elke functie bestaat een Nederlandse en een Engelse schrijfwijze.
Argumenten scheid je met een puntkomma ( ; ) en niet met een komma. De komma is in Nederland immers het decimaalteken.
| Functie | Engels | Doet | Voorbeeld | Uitkomst |
|---|---|---|---|---|
| som(…) | sum(…) | Telt alle bedragen op, zoveel als je wilt | =som(10;20;30) | 60,00 |
| incl(bedrag;perc) | incl_vat(bedrag;perc) | Btw erbij optellen | =incl(100;21) | 121,00 |
| excl(bedrag;perc) | excl_vat(bedrag;perc) | Btw eraf halen | =excl(121;21) | 100,00 |
| btw(bedrag;perc) | vat(bedrag;perc) | Het btw-bedrag uit een bedrag inclusief btw | =btw(121;21) | 21,00 |
| afronden(bedrag;decimalen) | round(bedrag;decimalen) | Afronden; zonder tweede argument op de decimalen van het veld | =afronden(33,333;2) | 33,33 |
| verdeel(bedrag;aantal) | split(bedrag;aantal) | Verdeelt een bedrag in gelijke delen zonder centverschil | =verdeel(100;3) | 33,34 |
Over verdeel(): =verdeel(100;3) geeft de delen 33,34 + 33,33 + 33,33, die samen exact 100,00 zijn. Het venster toont alle delen; in het veld komt het eerste deel te staan. Dit is bedoeld voor bijvoorbeeld het splitsen van een factuurbedrag over drie regels: je neemt het eerste deel over en typt de andere delen op de volgende regels.
Gaat een gewone deling niet op, dan wijst het venster je daar zelf op: =100/3 meldt dat er 0,01 overblijft en stelt verdeel(100,00;3) voor.
Vreemde valuta#
Je kunt een valuta achter een bedrag zetten, met de code of het symbool: =100EUR, =100 €, =100USD, =100$.
- Rekenen binnen dezelfde valuta kan: =100EUR+50EUR geeft 150,00.
- Twee verschillende valuta’s bij elkaar optellen kan niet: =100USD+50GBP geeft een melding.
- Omrekenen kan wel. Het venster toont de gebruikte koers. Gerekend wordt met de koers van de datum van het document, zoals de factuurdatum of de transactiedatum. Is voor die dag geen koers bekend, dan valt de calculator terug op de laatst bekende koers daarvoor. Is er helemaal geen koers beschikbaar, dan krijg je de melding dat de omrekening nog niet beschikbaar is.
Wat het venster laat zien#
Onder het veld staat, van boven naar beneden:
- de formule zoals je die typte;
- een samenvatting in gewone taal (“Btw van 21% erbij optellen”);
- de berekening in cijfers (100,00 x 1,21);
- eventuele opmerkingen, zoals “waarvan btw: 21,00” of een waarschuwing over de volgorde;
- de uitkomst;
- de btw-knoppen (op bedragvelden) en de regel “Enter of Tab om over te nemen, Esc om te annuleren”.
Nauwkeurigheid en afronden#
- Er wordt met volledige nauwkeurigheid doorgerekend en pas aan het eind één keer afgerond, op het aantal decimalen van het veld: 2 bij bedragen, 3 bij aantallen.
- =100/3*3 geeft daarom gewoon 100,00 en =0,1+0,2 geeft 0,30.
- Afronden gebeurt van nul af: =33,335 wordt 33,34 en =-33,335 wordt -33,34.
- Tussenwaarden worden in het venster op vier decimalen getoond. Dat is alleen weergave.
Meldingen#
Een formule die niet klopt, wordt nooit stilzwijgend overgenomen. Het veld blijft staan zoals je het typte, schudt kort, en het venster vertelt wat er aan de hand is. Je kunt dus altijd verder typen of met Esc terug.
| Melding | Betekenis |
|---|---|
| De formule is nog niet compleet | Je bent halverwege (=100+, =(100, =100,). Dit is geen fout |
| Onverwacht teken | Een teken dat hier niet kan (=100++*3) |
| Onbekende functie | De functienaam bestaat niet; er wordt een gelijkende naam voorgesteld |
| Delen door nul is niet mogelijk | =1/0 |
| Verschillende valuta’s kunnen niet direct worden opgeteld | =100USD+50GBP |
| Valutaomrekening is nog niet beschikbaar | Er is geen koers bekend; zie Vreemde valuta |
| Waarde moet minimaal / mag hoogstens | De uitkomst valt buiten wat dit veld toestaat |
| De formule is te diep genest | Meer dan 32 niveaus haakjes |
Een invoer van meer dan 200 tekens wordt als gewone tekst behandeld en niet doorgerekend.